Bà H. (TP HCM) cho biết từ năm 2012, khi sàn vàng IMMS mới thành lập, bà đã tin tưởng mở tài khoản giao dịch đồng thời góp vốn đầu tư vài trăm triệu đồng với lãi suất 2% một tháng. Thời gian đầu, công ty làm ăn rất uy tín, trả lãi đều đặn nên bà yên tâm không làm hợp đồng hoặc ký giấy tờ ủy thác đầu tư, cứ đúng hẹn là chuyển tiền. Chỉ đến khi sàn vàng IMMS bị lực lượng công an triệt phá ngày 25/9, bà mới biết mình đã sập sàn. Không chỉ mất vốn đầu tư, bà H. cũng không thể lấy lại được khoản tiền mở tài khoản giao dịch là 10.000 USD.
Chỉ trong vài năm tìm đến sàn vàng ảo, ban đầu là sàn OIIC (đã đóng cửa), sau đó chuyển sang IMMS, bà H. đã để mất khối tài sản gồm 300 cây vàng, 1.000 m2 đất và 2 căn nhà. Căn nhà cuối cùng đang ở, bà cũng đã thế chấp ngân hàng.
Thông thường, những người chơi vàng ảo số tiền nhỏ rất khó thắng lớn và thường xuyên bị chủ sàn vàng ép bằng cách điều chỉnh lịch sử giao dịch trên máy chủ, hoặc đang thắng nhưng giao dịch không khớp dẫn đến mất luôn cả tiền. Anh Thanh, một nhà đầu tư chơi vàng tài khoản có thâm niên gần chục năm ở TP HCM, cho biết những người như bà H. không ít nên mới có hàng ngàn tài khoản với tổng số vốn hàng trăm tỷ đồng giao dịch qua sàn vàng IMMS.
Dù thiệt hại nặng nề như vậy nhưng bà H. cho biết sẽ tiếp tục chơi vàng ảo chứ không bỏ cuộc. “Chừng đó tài sản đã bay theo những cơn lên xuống của giá vàng, giờ bảo bỏ thì biết lấy cơ hội nào mà gỡ? Tôi đang tính mượn thêm 5.000 USD tìm sàn khác chơi tiếp. Với khoản tiền này, mỗi tháng tôi có thể kiếm được 15-20 triệu đồng trả nợ lãi ngân hàng”, bà H. quả quyết.
![]() |
Cơn sốt tiền điện tử (tiền ảo) nguy cơ quay trở lại. |
Trong hoàn cảnh này, thị trường mới đây lại xôn xao với kênh đầu tư khác là tiền điện tử. Loại tiền ảo này đang được quảng cáo như một kênh đầu tư tốn ít vốn nhưng làm giàu nhanh chóng. Cơn sốt Bitcoin tạm lắng chưa lâu, nay Onecoin đang “tung hoành” và Gemcoin vừa xuất hiện cũng đang không ngừng chiêu dụ nhà đầu tư.
Nguyễn Phương – một người đang tìm kiếm nhà đầu tư, mở rộng mạng lưới người tham gia Gemcoin tại Nghệ An khoe Gemcoin là loại tiền điện tử đầu tiên và duy nhất được bảo chứng bởi các tổ chức ở Mỹ. Chỉ cần số vốn ban đầu 1.000-2.000 USD là có thể đầu tư để kiếm lợi nhuận cao trong tương lai hoặc kêu gọi thêm nhiều người giúp nhanh chóng nâng giá trị đồng tiền này. Chỉ riêng nhóm nhà đầu tư của Phương ở Nghệ An đã có khoảng 40-50 thành viên. Ở nhiều tỉnh, thành phố khác như TP HCM, Cần Thơ…, các thành viên của Gemcoin cũng đang ráo riết tìm nhà đầu tư.
Ra đời sau Bitcoin và Onecoin nhưng Gemcoin có ưu thế nhờ được quảng cáo là “đồng tiền điện tử duy nhất có giá trị thực chất, được bảo đảm bởi công ty đá quý USFIA trị giá 15 tỷ USD (thuộc sở hữu của Quỹ Đầu tư AFG của Mỹ). Thông tin trên website của Gemcoin cho thấy đồng Gemcoin chính thức được giao dịch tại Mỹ với giá khởi điểm 0,05 USD ngày 1/9/2014 và đến nay giá mỗi Gemcoin là 0,2729 USD.
“Bitcoin đã tăng giá 16.000 lần sau một thời gian ngắn, đây là thời điểm tốt để đầu tư vào đồng tiền điện tử Gemcoin” – Gemcoin chiêu dụ. Thậm chí, những người tham gia còn được hứa hẹn nếu mời được nhà đầu tư khác vào Gemcoin sẽ nhận được phần thưởng là chuyến du lịch, xe hơi và cả cơ hội định cơ tại Mỹ.
Trong khi đó, Onecoin cũng ra sức tìm kiếm khách hàng. Chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu cho biết ông được một thành viên của Onecoin mời tham gia, giới thiệu đây là kênh đầu tư mới tuyệt vời. “Tiền ảo Onecoin đã rút kinh nghiệm từ bài học Bitcoin nên thuyết phục người mới về công ty, trụ sở hoạt động, có kiểm toán và báo cáo tài chính rõ ràng. Nhưng mấy ai biết nó ở đâu, có đọc được báo cáo tài chính? Tốt nhất là nên thận trọng?”, ông Hiếu cảnh báo.
Chuyên gia tài chính Phan Dũng Khánh cũng cho hay ông cũng không ít lần nhận được lời mời đầu tư với Onecoin đầy hấp dẫn. Với Onecoin, hình thức đầu tư giống như đa cấp vì càng mời được nhiều người tham gia càng được phí môi giới cao và tiền thưởng nhiều. “Nếu hám lợi và không tỉnh táo, chắc chắn sẽ có nhiều người dính bẫy” – ông Khánh cảnh báo.
Theo tiến sĩ Huỳnh Trung Minh, tiền điện tử hay tiền ảo có thể xem như một dạng “công cụ thanh toán” nhưng đôi khi người ta gán ghép chúng với một giá trị nào đó từ vàng bạc, đá quý, USD, euro… (như Bitcoin, Onecoin, Gemcoin) rồi tìm cách tạo ra và nâng cao giá trị bằng cách thúc đẩy lòng ham muốn.
Ở một số nước, tự do kinh doanh được mở rộng miễn là không vi phạm pháp luật. Vì thế, các cá nhân, tổ chức tạo ra tiền ảo rồi quảng bá khuyến khích người tham gia đổi tiền thật, tạo sự ham muốn để nâng cao giá trị. Thực tế, một số đồng tiền ảo trong thời gian ngắn đã tăng giá trị cao gấp nhiều lần.
Tuy nhiên, ông Minh cho rằng ai quảng bá, ai chấp nhận các đồng tiền này mới quan trọng. Ngân hàng, tổ chức, định chế tài chính chính thống của các nước đó công nhận hay chỉ có những nhà đầu tư trong cùng hệ thống với nhau? Rồi người trước được hưởng lợi nên lôi kéo người sau, người sau lại tìm cách bù đắp chi phí đầu tư, tìm lợi nhuận từ người kế tiếp… Số lượng các đồng tiền ảo luôn có giới hạn, nhà đầu tư tham gia đông thì giá sẽ lên, ít nhất là giá trong cộng đồng các nhà đầu tư loại tiền ảo đó.
Ở Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước không công nhận Bitcoin, Onecoin, Gemcoin như kênh thanh toán chính thức nhưng vì sao các loại tiền này vẫn có cửa hoạt động, nhiều người muốn tham gia?, ông Minh đặt câu hỏi. Lý do nằm ở chỗ các công cụ thanh toán điện tử ngày nay đều có ích cho hoạt động giao thương, có thể gán ép, nâng giá trị như một hình thức đầu cơ.
“Ai lại không muốn trở thành triệu phú đô la sau một năm với số vốn ban đầu chỉ bằng tiền nuôi vài con bò!. Và vì thế, đồng này bị mất giá, im hơi lặng tiếng sẽ có ngay đồng khác xuất hiện, hay hơn, an toàn hơn, hấp dẫn hơn… Với cơ quan quản lý các nước, họ cũng thấy được những rủi ro và bất ổn của tiền ảo nên mới không công nhận”, ông Minh nói.
Ông Nguyễn Hoàng Minh, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh TP HCM khẳng định: “Các sàn vàng chui hoặc những đồng tiền ảo (tiền điện tử) không được pháp luật Việt Nam thừa nhận. Những người đầu tư vào đây sẽ không được bảo vệ khi xảy ra sự cố. Cách tốt nhất là người dân không nên giao dịch mà chuyển vốn đầu tư vào những kênh hợp pháp khác”.
Theo Người lao động